Bà Nguyễn Thị Phương Thảo: Người Phụ Nữ Bay Cùng Đồng Vốn Xanh — Từ Vietjet Đến 100 Triệu USD Green Bond Đầu Tiên Của Việt Nam
- 27 thg 5
- 7 phút đọc
Năm 1991, ở Moscow, một cô sinh viên 21 tuổi quê Hà Nội đã trở thành triệu phú nhờ phân phối máy fax, nhựa và cao su sang Liên Xô cũ. Ba mươi tư năm sau, năm 2025, bà đứng tên trên giao dịch phát hành trái phiếu xanh quốc tế trị giá 100 triệu USD đầu tiên mà một ngân hàng tư nhân Việt Nam từng làm được.
Đó là bà Nguyễn Thị Phương Thảo — Chủ tịch Vietjet Air, Chủ tịch Tập đoàn Sovico, Phó Chủ tịch HDBank, và là nữ tỷ phú USD đầu tiên của Đông Nam Á.
Câu chuyện về bà có thể kể bằng nhiều cách. Nhưng trong loạt bài Green People này, chúng tôi muốn kể về một góc ít được nhắc tới: cách bà đã âm thầm đưa HDBank thành ngân hàng tư nhân đầu tiên Việt Nam phát hành trái phiếu xanh, và đưa ESG trở thành "hệ điều hành" của một định chế tài chính hàng đầu.
Một hành trình bắt đầu từ máy fax
Bà Phương Thảo sinh ngày 7/6/1970 tại Hà Nội. Sang Liên Xô du học ngành tài chính – kinh tế từ tuổi 17. Khác với hình dung phổ biến về một sinh viên Việt thời đó, bà sớm bước vào thương trường: phân phối máy fax, cao su, nhựa từ Nhật, Hong Kong, Hàn Quốc sang Liên Xô — và trở thành triệu phú ở tuổi 21 (Wikipedia tiếng Việt, 2025).
Trở về Việt Nam đầu thập niên 1990, bà tham gia góp vốn sáng lập Techcombank và VIB — hai ngân hàng tư nhân đầu tiên của Việt Nam (Bazaar Vietnam, 2024). Đây có lẽ là dấu mốc quan trọng nhất: từ một "nhà phân phối" trở thành nhà kiến tạo định chế tài chính.
Đến năm 2007, bà sáng lập Vietjet Air — hãng hàng không tư nhân đầu tiên của Việt Nam được cấp phép. Năm 2011, Vietjet cất cánh chuyến bay thương mại đầu tiên. Đến năm 2017, Forbes chính thức xếp bà vào danh sách tỷ phú USD — người Việt Nam thứ hai (sau ông Phạm Nhật Vượng) và là nữ doanh nhân Đông Nam Á đầu tiên đạt cột mốc này.
Tính đến tháng 10/2025, tài sản ròng của bà đạt 4,2 tỷ USD, xếp thứ 964 toàn cầu (Vietnamnet, 2025). Bà cũng được Tatler vinh danh trong bảng xếp hạng "Nhân vật ảnh hưởng năm 2025" ở châu Á.
Nhưng những con số đó không phải lý do chúng tôi chọn bà cho mục Green People hôm nay. Lý do nằm ở HDBank.
HDBank và "phép thử" ESG cho ngành ngân hàng Việt
Năm 2025 là năm HDBank chính thức bước vào "câu lạc bộ" những ngân hàng Việt sớm nhất công bố báo cáo phát triển bền vững độc lập. Báo cáo Sustainable Development Report 2024 — phát hành tháng 7/2025 — tuân thủ 18 tiêu chí GRI và đối chiếu đầy đủ với 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc (HDBank ESG Report 2024).
Báo cáo tập trung vào hai trụ cột mà bà Thảo nhiều lần nhấn mạnh trong các phát biểu công khai:
1. Tín dụng có trách nhiệm (Responsible Credit) — sàng lọc rủi ro môi trường, xã hội trước khi cấp vốn.
2. Vận hành có trách nhiệm (Responsible Operations) — giảm phát thải nội bộ, số hoá quy trình.
Đây không phải là một báo cáo "ra cho đủ". Năm 2024, HDBank trở thành ngân hàng tư nhân đầu tiên của Việt Nam phát hành trái phiếu xanh trị giá 3.000 tỷ đồng (~118 triệu USD) trong nước (Laotian Times, 1/2025).
Một năm sau, HDBank tiếp tục hoàn tất đợt phát hành trái phiếu xanh quốc tế trị giá 100 triệu USD cho hai định chế phát triển hàng đầu thế giới: FMO (Ngân hàng Phát triển Doanh nghiệp Hà Lan) và BII (British International Investment, Anh Quốc). Đợt đầu 50 triệu USD đã giải ngân (FMO News, 2025).
Số tiền này không phải để "đánh bóng tên tuổi". Theo điều khoản, mỗi đồng vốn từ trái phiếu xanh phải đi vào dự án giảm phát thải thực tế — năng lượng tái tạo, hiệu quả năng lượng, giao thông sạch, nông nghiệp bền vững — và dự kiến giảm ~102.000 tấn CO₂ trong 10 năm (IFC Disclosure, 2024).
Khung Tài chính Bền vững — không phải mỗi nhà băng muốn là có
Điều khiến HDBank khác biệt so với nhiều ngân hàng vẫn "nói nhiều làm ít" về ESG là Khung Tài chính Bền vững (Sustainable Finance Framework) — công bố cuối 2024, xây dựng theo chuẩn quốc tế của ICMA (International Capital Market Association) và LMA (Loan Market Association), với sự hỗ trợ kỹ thuật từ IFC (World Bank Group).
Khung này được hãng xếp hạng Moody's chấm điểm "very good" — mức cao thứ hai trên thang đánh giá (The Asset, 2025). Quan trọng hơn, đây là chiếc vé để các nhà đầu tư quốc tế "nghiêm túc" — như FMO, BII, IFC — yên tâm rót vốn vào HDBank.
Ở khía cạnh quản trị, bà Phương Thảo đứng sau quyết định không hề dễ: chấp nhận để cho tổ chức độc lập kiểm toán và xếp hạng, thay vì tự đánh giá. Đó là sự khác biệt căn bản giữa "xanh thật" và greenwashing — điều bà từng nhắc trong một số phát biểu công khai về định hướng phát triển bền vững của Sovico Group.
Một hệ sinh thái đang xanh hoá
Quy mô tài chính khí hậu của HDBank chỉ là phần nổi. Phía sau là cả hệ sinh thái Sovico — bao gồm Vietjet Air, Phú Long, các khu nghỉ dưỡng (Furama Đà Nẵng, Ana Mandara, An Lâm Ninh Vân Bay), và các dự án bất động sản như Dragon City TP.HCM (Cafeland, 2024).
Bài toán "xanh hoá" của một hệ sinh thái đa ngành như vậy không hề đơn giản. Hàng không là ngành có carbon footprint cao bậc nhất, du lịch nghỉ dưỡng tiêu thụ nhiều năng lượng và nước, bất động sản phát thải lớn trong xây dựng. Việc HDBank — ngân hàng trong hệ sinh thái — đi trước với green bond và ESG framework, cũng tạo áp lực và tiền đề để các đơn vị khác buộc phải có lộ trình giảm phát thải đối ứng.
Đó là cách "kéo nhau cùng xanh" mà nhiều tập đoàn lớn vẫn đang thử nghiệm.
Vì sao chúng tôi tôn vinh bà ở mục Green People?
Có ba lý do.
Một, bà đại diện cho một thế hệ nữ lãnh đạo Việt đưa ESG vào tâm điểm chiến lược — không phải PR. Hành trình từ Vinamilk (bà Mai Kiều Liên) đến HDBank (bà Phương Thảo) cho thấy: phụ nữ Việt đang đứng ở đỉnh chóp của làn sóng tài chính khí hậu và phát triển bền vững.
Hai, bà chọn con đường chuẩn quốc tế độc lập thay vì tự nhận. Sustainable Finance Framework theo ICMA/LMA, được IFC hỗ trợ, được Moody's xếp hạng — đó là chuẩn mà nhà đầu tư khó tính nhất thế giới chấp nhận. Đó là niềm tin có thể đo đếm được.
Ba, bà cho thấy ESG không phải "gánh nặng" mà là đòn bẩy tài chính: 100 triệu USD trái phiếu xanh quốc tế — số tiền mà nhiều ngân hàng VN khác cũng đang mơ — chính là phần thưởng cho việc xây dựng khung quản trị nghiêm túc.
Bài học cho doanh nghiệp Việt
Trong tuần Quyết định 926 và Nghị định 112 cùng có hiệu lực, câu chuyện HDBank của bà Phương Thảo có ba bài học thực tế:
1. Đầu tư vào khung quản trị ESG trước, vốn xanh đến sau. Không có Sustainable Finance Framework đạt chuẩn quốc tế, sẽ không có 100 triệu USD từ FMO và BII.
2. Chọn chứng nhận độc lập thay vì tự nhận. Moody's "very good", IFC tư vấn, GRI 18 tiêu chí — đó là ngôn ngữ chung của thị trường quốc tế.
3. Bắt đầu từ một mảng cụ thể, đo lường được. HDBank không "xanh toàn diện" trong một đêm — họ bắt đầu từ trái phiếu xanh + dự án năng lượng tái tạo, có chỉ số rõ ràng (102.000 tấn CO₂ trong 10 năm).
Như cách HDBank đang triển khai: bắt đầu nhỏ, đo lường thật, rồi nhân rộng.
Kết bài
Có những người phụ nữ chọn cách kể câu chuyện thành công bằng những con số khổng lồ. Bà Nguyễn Thị Phương Thảo cũng có 4,2 tỷ USD. Nhưng câu chuyện thú vị nhất của bà ở thời điểm này, lại nằm ở những con số nhỏ hơn nhiều: 3.000 tỷ đồng trái phiếu xanh nội địa, 100 triệu USD trái phiếu xanh quốc tế, 102.000 tấn CO₂ giảm phát thải trong 10 năm, và một xếp hạng "very good" từ Moody's.
Đó là một bước đi rất "phẳng" — nhưng đầy hệ thống — để biến HDBank thành một định chế tài chính có thể nói cùng ngôn ngữ với thị trường quốc tế về phát triển bền vững.
Bạn nghĩ ngân hàng Việt Nam còn cần thêm điều gì để bắt kịp chuẩn ESG quốc tế? Hãy chia sẻ ở phần bình luận nhé.
📚 Nguồn Tham Khảo
1. Wikipedia tiếng Việt — Nguyễn Thị Phương Thảo (cập nhật 2025).
2. Vietnamnet — Tỷ phú Vietjet Nguyễn Thị Phương Thảo giàu thứ hai Việt Nam, 10/2025.
3. Bazaar Vietnam — Tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo: Nữ doanh nhân quyền lực tạo nên đế chế Vietjet Air, 2024.
4. Cafeland — Bà Nguyễn Thị Phương Thảo - Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Sovico, 2024.
5. HDBank — Sustainable Development Report 2024 / ESG Report 2024, 7/2025.
6. HDBank — Sustainable Finance Framework, 12/2024.
7. Laotian Times — HDBank successfully issues $118m in green bonds for eco-friendly projects, 1/2025.
8. FMO News — FMO Partners with HDBank to Advance Green Finance in Vietnam through US$30 Million Green Bond Investment, 2025.
9. European Business Magazine — HDBank completes issuance of US$100 million green bonds to international investors, 2025.
10. IFC Disclosure — HDBank GreenBond Project, 2024.
11. The Asset — HDBank in landmark green bond issuance, 2025.
Bài viết được tổng hợp từ các nguồn công khai và báo cáo chuyên ngành. Đây không phải là khuyến nghị đầu tư.
Cùng gieo hôm nay – Gặt hái ngày mai 🌱
The Seed of Green Future | Hạt giống tương lai xanh
Bình luận