Lê Anh & Duy Tân Recycling: Người kể chuyện 'đời rác'

Một chiếc chai nhựa bạn vừa uống xong và bỏ vào thùng rác — bạn nghĩ vòng đời của nó kết thúc ở đó? Với ông Lê Anh, chai nhựa ấy có thể sống thêm 50 vòng đời nữa nếu được tái chế đúng cách.

Người đàn ông này đã đi khắp Thái Lan, Đài Loan, Malaysia, châu Âu, Mỹ, Nhật Bản để kể cùng một câu chuyện: chuyện về “đời rác” của Việt Nam. Và ở những diễn đàn ấy, sau phần trình bày của ông, người ta xếp hàng chờ để trao danh thiếp, kết bạn — vì họ không ngờ Việt Nam có một doanh nghiệp tái chế “xịn sò” đến vậy.

Ông là Lê Anh — Giám đốc Phát triển Bền vững của Công ty Cổ phần Nhựa Tái Chế Duy Tân (DUYTAN Recycling).

Ai là Lê Anh?

Lê Anh là Giám đốc Phát triển Bền vững của DUYTAN Recycling — một trong những nhà máy tái chế nhựa quy mô lớn và hiện đại nhất Việt Nam, đặt tại Cụm Công nghiệp Nhựa Đức Hòa Hạ, tỉnh Long An. Ông cũng là gương mặt quen thuộc của ngành tái chế Việt Nam trên trường quốc tế, gắn với Hiệp hội Tái chế chất thải Việt Nam và là diễn giả thường xuyên tại các diễn đàn khu vực và toàn cầu.

Khác với nhiều lãnh đạo doanh nghiệp chọn cách đứng sau hậu trường, Lê Anh dành phần lớn thời gian cho một công việc nghe có vẻ giản dị mà lại bền bỉ: truyền cảm hứng. Ông đi nói chuyện, làm diễn giả, kể đi kể lại câu chuyện tái chế nhựa của Việt Nam — không phải để bán hàng, mà để thay đổi nhận thức về một đất nước vẫn đang bị thế giới gắn nhãn “xả rác nhựa ra đại dương hàng đầu”.

Cột mốc hành trình: từ “ngôi vương” nhựa nguyên sinh đến tiên phong tái chế

Câu chuyện của Lê Anh không thể tách rời câu chuyện của DUYTAN Recycling — và đó là một quyết định can đảm.

Năm 2016, khi Nhựa Duy Tân vẫn đang là một trong những thương hiệu nhựa gia dụng hàng đầu Việt Nam, công ty bắt đầu tự đặt cho mình một câu hỏi mà ít doanh nghiệp dám hỏi: điều gì sẽ xảy ra với những chiếc chai nhựa sau khi chúng bị vứt ra môi trường? Đó là hạt mầm đầu tiên của ý tưởng tái chế.

Tháng 6/2019, nhà máy Nhựa Tái Chế Duy Tân chính thức được khởi công trên diện tích 65.000 m² tại Long An, với tổng công suất thiết kế lên tới 100.000 tấn/năm. Đây là bước chuyển mình lớn: từ chỗ sản xuất nhựa nguyên sinh — vốn là “ngôi vương” mang lại lợi nhuận — doanh nghiệp chấp nhận rẽ sang một con đường khó hơn, ít lợi nhuận trước mắt hơn, nhưng đúng với xu thế của thời đại.

Những năm tiếp theo, nhà máy đi vào vận hành với dây chuyền công nghệ “Bottle-to-Bottle” (chai ra chai) nhập khẩu từ Áo — công nghệ cho phép biến chai nhựa đã qua sử dụng thành hạt nhựa đạt chuẩn để sản xuất chai nhựa mới, tạo thành một vòng lặp khép kín thay vì khai thác thêm nguyên liệu hóa thạch.

Năm 2023, DUYTAN Recycling ký kết hợp tác chiến lược với Unilever Việt Nam — một dấu mốc khẳng định chất lượng sản phẩm tái chế của doanh nghiệp đã đủ sức chinh phục các tập đoàn đa quốc gia khó tính.

Tháng 9/2024, công ty được UBND TP.HCM vinh danh là “Doanh nghiệp Xanh năm 2024” — và đây là lần thứ hai liên tiếp doanh nghiệp nhận được danh hiệu này.

Triết lý qua lời ông nói

Điều khiến Lê Anh trở thành một “Green People” đáng kể không chỉ là những con số, mà là cách ông nhìn nhận giá trị của rác.

“Không hiểu bằng một cách nào đó, Việt Nam bị mang tiếng là một trong những nước xả rác thải nhựa ra đại dương nhiều nhất thế giới. Vì vậy, tôi muốn kể cho bạn bè thế giới nghe một câu chuyện hoàn toàn khác về vòng đời của những chai nhựa ở Việt Nam.” — Lê Anh, Báo Thanh Niên, 10/2024

Với ông, một chai nhựa không phải thứ dùng một lần rồi bỏ:

“Một chai nhựa không phải dùng một lần rồi bỏ đi mà nó có đến 50 vòng đời khác khi bạn tái chế đúng cách.” — Lê Anh, Báo Thanh Niên, 10/2024

Và khi được hỏi làm sao để sản phẩm tái chế của một doanh nghiệp Việt có thể vào được Mỹ, EU, câu trả lời của ông rất thẳng thắn:

“Không còn con đường nào khác là làm thật nhất, tốt nhất.” — Lê Anh, Báo Thanh Niên, 10/2024

Đó là một triết lý giản dị nhưng hiếm: với Lê Anh, rác thải — nếu được xử lý đúng cách — chính là tài nguyên.

Những sáng kiến xanh ấn tượng

1. Dây chuyền “Bottle-to-Bottle” tiêu chuẩn quốc tế. Nhà máy Long An hiện vận hành ở công suất khoảng 60.000 tấn/năm — tương đương hơn 4 tỷ chai nhựa được tái chế mỗi năm. Mỗi ngày, nhà máy thu gom khoảng 180 tấn nhựa, tương đương 15 triệu chai. Khi hoàn thành giai đoạn 3, công suất sẽ đạt tới thiết kế 100.000 tấn/năm — khoảng 7 tỷ chai mỗi năm.

2. Chinh phục thị trường khó tính nhất. Hạt nhựa tái sinh của DUYTAN đã xuất khẩu tới 15 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm cả những thị trường nghiêm ngặt như Mỹ và EU. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2024, công ty xuất khẩu 7.770 tấn hạt nhựa tái sinh; tính từ khi đi vào hoạt động, tổng lượng xuất khẩu đạt khoảng 24.000 tấn — mà theo lời Lê Anh, chưa có một lời phàn nàn nào về chất lượng.

3. Hợp tác Unilever — kinh tế tuần hoàn có tác động xã hội. Sau hai năm hợp tác (tính đến 2025), DUYTAN Recycling và Unilever Việt Nam đã thu gom và tái chế hơn 15.000 tấn rác nhựa. Quan trọng không kém: hơn 1.100 lao động trong chuỗi thu gom — phần lớn là lực lượng ve chai, lao động phi chính thức — được cải thiện điều kiện làm việc, tăng thu nhập và nâng cao nhận thức về an toàn lao động. Hai bên đặt mục tiêu tái chế 30.000 tấn trong giai đoạn 2025-2027.

4. “Giữ tài nguyên cho người Việt”. Một chi tiết thú vị: nếu trước đây tỷ lệ xuất khẩu chiếm tới 60% sản lượng, thì Lê Anh chủ trương kéo về mức cân bằng 50-50, với mong muốn người Việt dùng nhiều hơn sản phẩm tái chế ngay tại quê nhà.

Những con số biết nói

• 65.000 m² — diện tích nhà máy tái chế Long An (khởi công 6/2019)

• ~60.000 tấn/năm — công suất hiện tại (hơn 4 tỷ chai); thiết kế tối đa 100.000 tấn/năm

• 180 tấn/ngày (~15 triệu chai) — lượng nhựa thu gom mỗi ngày

• 15 quốc gia — thị trường xuất khẩu hạt nhựa tái sinh

• >15.000 tấn rác nhựa tái chế cùng Unilever (mục tiêu 30.000 tấn 2025-2027)

• >1.100 lao động thu gom được cải thiện điều kiện làm việc và thu nhập

• 2 năm liên tiếp đạt “Doanh nghiệp Xanh” của UBND TP.HCM

(Nguồn: Báo Thanh Niên 10/2024, VnExpress, Unilever Việt Nam, hồ sơ DUYTAN Recycling)

Bài học cho doanh nhân Việt khác

Câu chuyện Lê Anh và DUYTAN Recycling để lại vài insight đáng suy ngẫm cho cộng đồng doanh nghiệp Việt.

Thứ nhất, chất lượng là tấm hộ chiếu duy nhất. Định kiến “hàng tái chế là hàng kém” tồn tại cả trong lẫn ngoài nước. Cách duy nhất để phá bỏ nó không phải là marketing, mà là đầu tư vào công nghệ cốt lõi ngay từ đầu và làm ra sản phẩm tốt nhất — đủ để các tập đoàn đa quốc gia chọn mua mà không phàn nàn.

Thứ hai, chuyển đổi xanh là chấp nhận rời vùng an toàn. Duy Tân đã can đảm rẽ khỏi “ngôi vương” nhựa nguyên sinh để bước vào một lĩnh vực khó và mới. Quyết định ấy không cho lợi nhuận tức thì, nhưng đặt doanh nghiệp đúng vào dòng chảy của kinh tế tuần hoàn.

Thứ ba, kể chuyện cũng là một năng lực bền vững. Lê Anh cho thấy hình ảnh xanh của một quốc gia có thể thay đổi nhờ những người sẵn sàng đứng lên diễn đàn quốc tế và kể câu chuyện thật. Việt Nam, theo ông, rất cần một cộng đồng diễn giả môi trường đông đảo hơn.

Chào kết

Từ một câu hỏi giản dị năm 2016 — “chai nhựa sẽ đi về đâu?” — đến hơn 4 tỷ chai được hồi sinh mỗi năm, hành trình của Lê Anh và DUYTAN Recycling nhắc chúng ta rằng rác không phải dấu chấm hết, mà có thể là khởi đầu của 50 vòng đời mới.

“Cùng gieo hôm nay – Gặt hái ngày mai 🌱” The Seed of Green Future | Hạt giống tương lai xanh

Nguồn tham khảo

• Báo Thanh Niên, “Chàng thanh niên Việt ra thế giới kể chuyện đời rác”, 16/10/2024

• Thời báo Tài chính Việt Nam, “Giám đốc phát triển bền vững Nhựa tái chế Duy Tân: Kinh tế tuần hoàn ở ngay gần bên ta”

• VnExpress, “Duy Tan Recycling cùng Unilever tái chế hơn 15.000 tấn rác nhựa”

• Unilever Việt Nam, “Hợp tác với Duy Tân Recycling thúc đẩy tái chế”

• Tin nhanh Chứng khoán, “Rác thải có thể trở thành tài nguyên nếu được xử lý đúng cách”

• Trang chính thức DUYTAN Recycling — duytanrecycling.com