Kinh tế xanh chạm 5.000 tỷ USD: cơ hội tăng trưởng gấp đôi và bài toán của doanh nghiệp Việt

Kinh tế xanh: từ “gánh nặng chi phí” thành động lực tăng trưởng nhanh thứ hai thế giới

Một báo cáo mới của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) phối hợp cùng Boston Consulting Group (BCG) đã đưa ra con số khiến nhiều người phải nhìn lại định kiến cũ: nền kinh tế xanh toàn cầu đã vượt 5.000 tỷ USD giá trị mỗi năm, và được dự báo vượt 7.000 tỷ USD vào năm 2030. Trong suốt một thập kỷ qua, đây là ngành tăng trưởng nhanh thứ hai trên thế giới, chỉ sau công nghệ.

Điều thú vị hơn nằm ở hiệu quả tài chính. Báo cáo phân tích hàng nghìn doanh nghiệp niêm yết và phát hiện: kể từ năm 2020, doanh thu xanh tăng nhanh gấp hai lần doanh thu truyền thống. Những doanh nghiệp có ít nhất một nửa doanh thu đến từ mảng xanh thậm chí được thị trường định giá cao hơn đối thủ cùng ngành từ 12% đến 15%, đồng thời tiếp cận được nguồn vốn rẻ hơn.

Đằng sau xu hướng đó là một cuộc cách mạng về chi phí công nghệ. Kể từ năm 2010, giá điện mặt trời đã giảm khoảng 90%, pin lithium giảm khoảng 90% và điện gió ngoài khơi giảm chừng 50%. Nhờ vậy, 55% lượng phát thải toàn cầu hiện đã có thể cắt giảm bằng những giải pháp cạnh tranh về chi phí, và thêm 20% nữa chỉ cần một mức chi phí nhỉnh hơn không đáng kể. Thông điệp đã rõ: làm xanh không còn là khoản chi tốn kém phải gồng gánh, mà là một lợi thế cạnh tranh thực sự mà doanh nghiệp nào cũng nên cân nhắc.

Chuyển động xanh tại Việt Nam: VCCI thúc đẩy hành động Net Zero thực chất

Trong bối cảnh ấy, ngày 11–12/6/2026, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới – Việt Nam 2026”, quy tụ lãnh đạo Chính phủ, các tổ chức quốc tế, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp. Diễn đàn không dừng ở đối thoại chính sách mà còn gồm chương trình bình xét – vinh danh các sáng kiến “Năng lượng và môi trường xanh bền vững tại Việt Nam”, cùng triển lãm “Con đường xanh – Net Zero Việt Nam”.

Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD), hành trình Net Zero của Việt Nam đang đối mặt với ba “nút thắt” lớn: vốn, công nghệ và thể chế. Nhu cầu vốn cho chuyển đổi năng lượng và hạ tầng xanh rất lớn, trong khi khả năng hấp thụ dòng tài chính xanh còn hạn chế; công nghệ lõi vẫn phụ thuộc bên ngoài; và khoảng cách giữa chính sách với năng lực thực thi ở cấp địa phương, doanh nghiệp còn rộng.

Đáng lưu ý, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa – vốn chiếm tỷ trọng lớn của nền kinh tế – lại đang thiếu cả nguồn lực lẫn thông tin để tham gia chuyển đổi xanh. Vì vậy, diễn đàn được kỳ vọng trở thành một “hạ tầng mềm” kết nối chính sách với thị trường, doanh nghiệp với nguồn vốn quốc tế, song hành cùng các chương trình quen thuộc như Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển bền vững (VCSF) và đánh giá Doanh nghiệp bền vững (CSI) 2026.

Góc nhìn & Hành động

Ghép hai bức tranh lại, ta thấy một cơ hội và một thách thức song song. Cơ hội là dòng tiền xanh toàn cầu trị giá hàng nghìn tỷ USD đang lớn nhanh gấp đôi và sẵn sàng chảy về nơi nào biết đón. Thách thức là phần lớn doanh nghiệp Việt – đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ – vẫn đứng ngoài cuộc chơi vì thiếu vốn, thiếu công nghệ và thiếu thông tin.

Vậy điều gì sẽ quyết định Việt Nam có chạm được vào miếng bánh 5.000 tỷ USD ấy hay không? Câu trả lời có lẽ không nằm ở những tập đoàn lớn, mà ở chỗ hàng trăm nghìn doanh nghiệp nhỏ có được trao đủ thông tin và nguồn lực để bắt đầu hay không. Nếu bạn đang điều hành một doanh nghiệp, một hành động nhỏ ngay hôm nay là tìm hiểu xem sản phẩm hay quy trình của mình có thể “xanh hóa” ở khâu nào trước tiên – bởi người bước đi sớm thường là người được mời vào bàn tiệc trước.